|
Motor Türleri
|
|
Buhar Makinaları Dıştan yanmalı motorlardır ve su haznesindeki suyu kaynama noktasına getirebilecek herhangi bir enerji kaynağıyla çalışabilirler. Temel olarak pistonlu ve türbinli olmak üzere iki ana grupta toplanabilirler. Türbinli makinaların tarihi antik çağlara uzansa da pistonlu makinaların kullanımı ilk olarak17. yy.’da olmuştur. 18. yy.’da verimi arttırılan buhar makinaları, sanayi devriminin motoru olmuşlardır. Pistonlu motorlar buhar basıncının silindirin içinde bulunan piston veya pistonları tahrikiyle çalışırlar. Çalışma prensiplerine göre pistonlu buhar makinaları Salınımlı(Oscillating) ve Valfli olarak iki gruptur.
Görece daha basit olan Salınımlı buhar makinaları, silindirin veya silindirlerin bir mafsal üzerinde salınımıyla, sabit buhar besleme nozülü ve egzost çıkışı arasında yer değiştirmesi suretiyle çalışır.
Valfli buhar makinalarıysa silindir buhar girişi veya girişlerini motor krank milinden aldığı hareketle sıralı olarak yönlendiren makinalardır. Bu tür makinalar, pistonun silindir içinde gidiş ve dönüş yönlerinde ayrı ayrı besleme ve egzost atımı yapapildikleri gibi tek yönde besleme ve egzost kontrolüyle de çalışabilirler.
Oldukça basit bir mantıkla çalışan Türbinli Buhar Makinaları buhar kaynağının rotor merkezinin bağlı olduğu mili, doğrudan rotor kanatlarına basınç uygulamak suretiyle ekseni çevresinde döndürmesiyle çalışırlar. Çalışma mantığı basit olsa da türbinli buhar makinaları geçmişte gemilerde verimli olarak kullanıldığı gibi günümüzde de dev nükleer savaş gemilerinin motoru olarak görev yapmaktadırlar.

Valfli tek hareketli Buhar Makinası

Valfli çift hareketli Buhar Makinası |
|
|
Motor Türleri
|
|
19. yy’da İskoç Rahip Robert Stirling tarafından tasarlanmış olan sıcak hava motorlarıdır. Stirling Motorları dıştan yanmalı motorlar olmakla birlikte buhar akışı gibi herhangi bir doğrudan dış kaynaklı tahrike gerek duymazlar. Dışarıdan ısıtılan silindir ve soğutma haznesi arasında dolaşan gazın basınç değişimleriyle çalışırlar. Bu basınç değişimleri küçük değerlerde de olsa belli bir rezonans yakalandığı durumda etkin olurlar. Kapalı sistemli çalışan motorlarda helyum veya hidrojen gibi iletkenlik özelliği yüksek gazlarla verimleri arttırılabilir. Fosil yakıtların azaldığı ve aşırı değerlendiği günümüzde önem kazanmaya başlamış ve yavaş yavaş günlük yaşamda kullanım alanı bulmaya başlamıştır.
Stirling Motoru
Rober Stirling |
|
Motor Türleri
|
|
Termo-Akustik Motorlar, ses dalgalarını harekete dönüştürmek suretiyle çalışırlar. Ses dalgaları motor tüpü içinde bulunan metal elyafı topağının bir ucunun dışarıdan ısıtılırken diğer ucunun soğuk kalmasıyla oluşur. Isınan kenar tüpün içinde gidip gelen bir basınç dalgası oluşmasına neden olur. Bu dalganın sönümlenmemesi piston ve metal elyafı arasında kalan ve tüpe göre daha dar olması gereken deliğin çapı ve boyuna bağlıdır. Oluşan akustik dalga tüp içindeki hava basıncında dalgalanmalara neden olur. Tüp içinde oluşan bu dalgalanmalar pistona gerekli hareketi sağlar. Motorun çalışabilmesi için ilk hareketin dışarıdan verilmesi gerekir. Aksi halde basınç dengede kalır ve motor çalışmaz.

Termo-akustik Motor |
|
|
|
|
|